Showing posts with label Random thoughts. Show all posts
Showing posts with label Random thoughts. Show all posts

Sunday, March 14, 2010

Midterm Growth Perspectives & Economic Development Strategic Plan 2010-2015

Midterm Growth Perspectives & Economic Development Strategic Plan 2010-2015

Ch.Khashchuluun


Friday, November 6, 2009

Friday, October 23, 2009

M& A in Banking Industry

Friday, October 16, 2009

NEW OPPORTUNITIES TO RAISE CAPITAL

Банк санхүүгийн салбарт тэргүүлэгч  Голомт банк дэлхийд тэргүүлэгч хөрөнгө оруулалтын Нью Йорк Меллон банк болон Лондонгийн хөрөнгийн бирж, Тэнгри Секуритиес Брокер Диллерийн Компанитай хамтран “Хөрөнгө Босгох Шинэ Боломжууд” сэдэвт олон улсын семинарыг  өчигдөр  амжилттай зохион байгууллаа.
 “Хөрөнгө Босгох Шинэ Боломжууд” сэдэвт олон улсын семинар нь Монголын компаниудад  дотоод, гадаадын хөрөнгийн зах зээл дээр  хэрхэн хөрөнгө  босгож санхүүжилт олж авах талаар өргөн цар хүрээтэй мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд Монгол дахь хөрөнгө оруулалтын хөрс, Хөрөнгө босгох Монгол компаниудын туршлага, Санхүүгийн мэдээлэл ба хөрөнгө оруулагчийн шаардлага, Хөрөнгийн зах зээлд нэвтрэх хууль эрхзүйн бэлтгэл зэрэг  өмнө нь тэр бүр яригдаж байгаагүй сонирхолтой  сэдвүүдийн хүрээнд уг семинар явагдсан юм.

 Хамгийн гол нь 225 жилийн түүхтэй Нью-Йоркийн хамгийн анхны банк болох дэлхийд тэргүүлэгч Нью-Йорк Меллон банк болон дэлхийн 400 орчим хөрөнгө оруулалтын сан, брокер диллерийн компаниудыг эгнээндээ нэгтгэсэн Лондонгийн хөрөнгийн биржийн шилдэг мэргэжилтнүүд ийнхүү өөрсдийн туршлага, шинэ боломжуудаасаа Монголчуудтай хуваалцаж байгаагаараа энэхүү  семинар ихээхэн ач холбогдолтой болсон юм.
Уул уурхай, аялал жуулчлал, дэд бүтэц зэрэг томоохон хөрөнгө оруулалт шаардагдаж буй төсөл хөтөлбөрүүдийг амжилттай хэрэгжүүлэхэд зайлшгүй шаардагдах хөрөнгө оруулалт, санхүүгийн эх үүсвэрийг дотоодын болоод дэлхийн хөрөнгийн зах зээл дээрээс босгоход голлон анхаарах асуудлуудын талаар энэхүү семинарт оролцогсод  дэлгэрэнгүй мэдээлэл авсан бөгөөд монголын тэргүүлэгч бизнесийн байгууллагуудын 180 орчим төлөөлөгч  оролцсон юм. Илтгэлүүдийг доорхи линкээс татаж авна уу.




Friday, October 2, 2009

Some problems of Mongolian mineral law


1. Орон нутагт үйл ажиллагаа явуулж буй ашигт малтмалын эрэл хайгуул хийх тусгай зөвшөөрлийг олгохдоо зөвхөн одоо хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй Ашигт малтмалын тухай хууль, Газрын хэвлийн тухай хуулийг үндэслэж, Соёлын өвийг хамгаалах тухай хуулийн 17.10-д “Хот суурин, барилга байгууламж барих, шинээр зам тавих, усан цахилгаан станц байгуулах, ашигт малтмалын хайгуул хийх, ашиглах зэрэг аж ахуйн үйл ажиллагаа явуулахад зориулан газар олгоход түүх, археологийн мэргэжлийн байгууллагаар урьдчилан хайгуул, судалгаа хийлгэж, түүнээс зөвшөөрөл авна.” гэсэн заалт хэрэгжихгүй байгаагаас олон арван түүх соёлын дурсгал үрэгдсэн нь судалгаанаас харагдаж байна.
Хуулийн энэхүү зөрчлөөс шалтгаалан хүн чулуу, эрт дээр үеийн үнэ цэнэтэй шарил, археологийн олдворууд, өнө эртний түүхэн эд зүйлс устаж үгүй болсоор байна. Соёлын өвийг хамгаалах тухай хуулийн тодорхой заалтыг зөрчиж олгогдсон ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлүүдийн хүчинтэй эсэх байдал эргэлзээ төрүүлж байна.
2. Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 29.1.3-т зааснаар аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн Засаг дарга нутаг дэвсгэрт нь хайгуулын болон ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг олгоход санал өгөх бүрэн эрхтэй байна. Гэтэл Ашигт малтмалын тухай хуульд ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл олгоход аймаг, нийслэл, сум дүүргийн засаг даргын саналыг, хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгоход сум, дүүргийн Засаг даргын саналыг авах талаар тусгаагүй байна.
Орон нутгаас ашигт малтмалын зөвшөөрөл олгоход ямар нэгэн оролцоо үндсэндээ байхгүй нь орон нутгийн иргэд уул уурхайн үйл ажиллагааг буруугаар ойлгох, хууль ёсны үйлдвэрлэлд саад учруулахад хүрч байгаа бөгөөд байгаль орчинд хортой нөлөө үзүүлэх, орон нутгийн иргэдийн аж амьдралд, тэр дундаа нүүдлийн мал аж ахуй, газар тариалангийн нутаг дэвсгэрийг үгүй болгож, нутгийн иргэд – уул уурхайн зохистой харилцаа, ойлголцол дутагдсаар байна.
Тусгай зөвшөөрөл олгоход орон нутгаас зөвшөөрөл авах тогтолцоог Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд тусгасан хэдий ч Ашигт малтмалын тухай хуульд энэ талаар тусгаагүйгээс өдийг хүртэл хэрэгжихгүй байна. Энэ нь хууль зүйн хувьд одоо байгаа тусгай зөвшөөрлүүдийн хүчин төгөлдөр эсэхэд эргэлзээ төрүүлж болохоор байна.
3. Ашигт малтмалын тухай хуулийн 12.1.2-т “нутгийн захиргааны болон өөрөө удирдах байгууллага харьяалах нутаг дэвсгэрт нь тусгай зөвшөөрлөөр олгогдсон талбайг зориулалтаар ашиглуулах, зөрчил гаргавал таслан зогсоох;” эрхтэй байхаар заасан хэдий ч зөрчлийг таслан зогсооход шаардлагтай бүрэн эрхийг тэдэнд олгоогүй бөгөөд механизмыг хуульчилж өгөөгүй байна.
4. Ашигт малтмалын тухай хуульд тусгай зөвшөөрлийг “худалдах” талаар ямар нэгэн зүйл тусгагдаагүй бөгөөд харин “шилжүүлэх” гэсэн ойлголт байгаа. Энэ нь энэ төрлийн тусгай зөвшөөрөл “эд хөрөнгө” эсхүл “тусгай эрх”-ийн алинд хамаарах, газар эзэмших, ашиглах концессын нэг төрөл эсэх гэсэн онолын маргаанаас үүдэлтэй юм.
Ашигт малтмалын тухай хуулийн 49.2-т “Хайгуулын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь эрэл, хайгуулын талаархи анхдагч материал, тайлан зэрэг мэдээллийг холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу худалдаж зохих албан татвар төлсөн нь баримтаар нотлогдсон тохиолдолд түүний эзэмшилд байсан тусгай зөвшөөрлийг худалдан авагчид нь шилжүүлж болно.”гэж, 49.3-т “Ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь уурхайг техник хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж, баримт бичгийн хамт холбогдох хууль тогтоомжийн дагуу худалдаж зохих албан татвар төлсөн нь баримтаар нотлогдсон тохиолдолд түүний эзэмшилд байсан тусгай зөвшөөрлийг худалдан авагчид нь шилжүүлж болно.” гэж тус тус заасан.
Гэсэн хэдий ч энэ заалт нь хэрэгжүүлэхэд төвөгтэй тодорхой бус заалт байгаа тул татварын байгууллага тусгай зөвшөөрлийн арилжаанаас /маш их хэмжээний мөнгөн дүнтэй/ улсын төсөвт ямар ч орлого олж чадахгүй байна. Тусгай зөвшөөрлийг худалдах үйл явц тусгай зөвшөөрлийг “шилжүүлэх”, эсхүл компаниа “шилжүүлэх” хэлбэрээр явагдаж байна.
4. Ашигт малтмалын тухай хуулийн 44.1-д “Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь зохих хууль тогтоомжийн дагуу уурхайд ажиллагсдын хөдөлмөр хамгаалал, эрүүл ахуйн нөхцөл болон тухайн сум, дүүргийн иргэдийн аюулгүй байдлыг хангах талаар тодорхой үйл ажиллагаа явуулна.” гэсэн маш тодорхой бус заалт байсаар байна.
Эрүүл ахуй, хөдөлмөр хамгааллын асуудал нь уул уурхай гэсэн хүнд үйлдвэрийн хувьд олон улсын төвшинд маш хурцаар яригдаж, өндөр шаардлага тавигддаг. Гэтэл Монгол Улсын хуульд зөвхөн нэг тодорхой бус заалт байгаа нь уурхайчид бэртэх, ам насаа алдах, эрүүл мэндээрээ хохирох, тэрчлэн уурхай орчмын газрын оршин суугчид эрүүл мэндээрээ хохирох зэргээр сөрөг үзэгдлүүд улам бүр нэмэгдсээр байна.
5. Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хуулийн 2.3-т заасны дагуу бол Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл олгох асуудлыг Ашигт малтмалын тухай хуульд заасны дагуу зохицуулахаар заасан. Гэтэл практикт зарим тохиолдолд мэргэжлийн хяналтын улсын байцаагч Аж ахуйн үйл ажиллагааны тусгай зөвшөөрлийн тухай хуулийг үндэслэн ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлж байгаа нь хуульд нийцэхгүй байна.
Ашигт малтмалын тухай хуульд тусгай зөвшөөрлийг жирийн захиргааны актын адил захиргааны шүүх түдгэлзүүлэхийг хориглосоор атал уг харилцаанд үйлчлэхгүй гэж заасан хуулийг үндэслэн улсын байцаагч тусгай зөвшөөрлийг түдгэлзүүлэх нь хуулийн зарчим, зорилгод нийцэхгүй юм.
6. Ашигт малтмалын тухай хуулийн 29.3-т “Эхний 5 жилийн хөрөнгө оруулалтын хэмжээ 50 саяас дээш америк доллартой тэнцэх бол 10, 100 саяас дээш америк доллартой тэнцэх бол 15, 300 саяас дээш америк доллартой тэнцэх бол 30 жилийн хугацаагаар энэ хуулийн 29.1-д заасан гэрээ байгуулна.” гэсэн нь заавал 10, 15, 30 жилийн хугацаагаар байгуулахаар болж байгаа юм. Гэтэл тухайн нөхцөл байдлаас шалтгаалан энэ хугацааг багасгах шаардлага гарч болзошгүй. Иймд 10, 15, 30 жил “хүртэл” гэж өөрчлөх.
7. Хуулийн 58.2-т “Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн 10 хувийг тухайн сум, дүүргийн, 20 хувийг тухайн аймаг, нийслэлийн, 70 хувийг улсын төсөвт тус тус хуваарилах бөгөөд орон нутагт хуваарилах ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн хэмжээ нь аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн тухайн жилийн төсвийн дүнгээс хэтрэхээргүй байна.” гэж заасан нь ач холбогдол багатай заалт болсон байна. Орон нутагт оршин суугаа иргэдэд уурхайн хортой нөхцөлд амьдарч байгаа болон өөрийн нутаг дэвсгэр дэх ашигт малтмалаас хишиг хүртэх эрхийн дагуу энэ заалт орсон хэдий ч “төсөв дээр нь нэмж өгөхгүй”-ээр заасан байгаа юм.
Гэтэл энэ төрлийн заалт нь олон улсад түгээмэл бөгөөд түүний зорилго нь нутгийн иргэдийн эрүүл мэнд, боловсролыг сайжруулах, тухайн нутаг дэвсгэрт бизнесийн бусад салбарыг хөгжүүлэх, дэд бүтцийг бий болгох, уурхайн ач холбогдлыг нутгийн иргэдэд ойлгуулах, тухайн бүс нутгийг хөгжүүлэх зэрэгт зарцуулагддаг онцлогтой. Энэ нөхцлийг бий болгохгүй бол тухайн бүсийн иргэд уурхайг ойлгохгүй байх, түүнийг эсэргүүцэх, хууль ёсны үйлдвэрийн үйл ажиллагаанд саад тотгор учруулах зэрэг хүндрэлтэй байдлууд бий болдог талтай.
8. Ашигт малтмалын тухай хуулийн 58.3-т “Улсын төсөвт хуваарилсан ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн 30 хүртэлх хувийг геологи, уул уурхайн салбарын санхүүжилтэд хуваарилна.” гэж заасан энэхүү заалт нь огт хэрэгждэггүй бөгөөд хэрэгжих боломжгүй заалт юм. Учир нь геологи, ашигт малтмалын энэ салбар нь эрсдэл ихтэй, хөрөнгө их зарцуулдаг салбар бөгөөд төр энэ бизнест арай өөр байдлаар оролцох нь зүйтэй. Тэгээд ч манай Засгийн газар уул уурхайгаас орж ирж байгаа мөнгийг өдөр тутмын хэрэгцээ болон эх орны хишиг, эрдэнийн хувь зэргээр тараахыг зорьж байгаа. Улсын төсвийн дийлэнхи хувийг ашигт малтмалын салбараас бүрдүүлж буй өнөөгийн нөхцөлд энэ заалт хэрэгжих боломж ч байхгүй.


Өндөр овогт Сэрээновын Мандахбат
Улаанбаатар хот, Монгол Улс

Wednesday, September 23, 2009

Ашигт малтмалын тухай хуульд өөрчлөлт оруулахыг дэмжсэнгүй.

# Засгийн газрын ээлжит хуралдаан хуралдаж уг хуралдаанаар УИХ-ын гишүүн Н.Батбаяр, С.Бямбацогт нарын санаачлан боловсруулсан “Ашигт малтмалын тухай” хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцээд дараах үндэслэлээр дэмжих боломжгүй гэсэн саналыг хуулийн төсөл санаачлагчдад уламжлахаар боллоо.

Үүнд:
1. Хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа “Ашигт малтмалын тухай” хуульд “хөрөнгө оруулагчийн эхний 5 жилийн хөрөнгө оруулалтын хэмжээ 50 саяас дээш америк доллартай тэнцэх бол 10, 100 саяас дээш америк доллартай тэнцэх бол 15, 300 саяас дээш америк доллартай тэнцэх бол 30 жилийн хугацаагаар хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулна” гэж заасан. Гэтэл ашигт малтмалын тухайн ордын онцлог, хөрөнгө оруулалтын хэмжээг харгалзахгүйгээр нийтэд нь 15 хүртэл жил болгон өөрчлөх нь төдийлөн оновчтой бус бөгөөд хөрөнгө оруулалтын тогтвортой байдал алдагдах сөрөг үр дагавартайг анхаарах нь зүйтэй байна.

2. Уул уурхайн салбар нь эрсдэл ихтэй учир ихээхэн хэмжээний хөрөнгө оруулсан компаниуд тогтвортой орчинд удаан хугацаанд ажиллах эрмэлзэлтэй байдаг. Иймд хөрөнгө оруулалтын хэмжээнээс хамааран гэрээ байгуулах хугацааг заахгүй бол их хэмжээний хөрөнгө оруулах сонирхол буурна. Тиймээс хөрөнгө оруулалтын гэрээний хугацааг өөрчлөх шаардлагагүй гэж Засгийн газрын хуралдаанаас үзлээ. Засгийн Газрын ХМА-аас мэдээлжээ.

Mongolian commercial building & construction industry


Монголын Барилгын Үндэсний Ассоциацийн мэдээлэл
Шилжилтийн эдийн засгийн үед зогсонги байдалд ороод байсан Монголын барилгын салбар 2001 оноос эхлэн сэргэж, 2008 он хүртэл эрчимтэй хөгжиж ирлээ. Үүнд Монгол Улсын гадаад худалдааны таатай орчин, банк санхүүгийн зах эээлийн тогтвортой байдал, хүн амын орлогын өсөлт зэрэг нь эерэгээр нөлөөлсөн.
2003 оноос хойш Монгол Улсын барилгын салбарын жилийн дундаж өсөлт хамгийн багадаа 5.1%-тай байжээ. Сүүлийн дөрвөн жилийн байдлаар тус салбар нь жилд дунджаар ДНБ-ний 4%-ийг бүрдүүлсэн, өнөөгийн хурдацтай хөгжиж буй аж үйлдвэрийн салбарын нэг нь болжээ. 2007 оны байдлаар барилгын салбарт нийт 60,000 хүнийг ажлын байраар хангаж байсан нь манай улсын нийт ажиллах хүчний 6% болсон байна. Мөн 2008 оны байдлаар албан бус тоогоор 88000 хүнийг ажлын байраар хангаж байсны 20% нь гадаад ажиллагсад байна.
Салбарын хэмжээнд өнгөрсөн 2008 онд нийт 440 гаруй тэрбум төгрөгийн барилга угсралт, их засварын ажил хийгдсэн ба үүний 95%-ийг дотоодын барилгын байгууллагууд гүйцэтгэсэн байна. Өнөөгийн байдлаар барилгын материалын 500 үйлдвэр үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
2008 оны жилийн эцсийн байдлаар барилга угсралт болон барилгын зураг төсөл боловсруулах тусгай зөвшөөрөл бүхий 1634 байгууллага аж ахуйн нэгж бүртгэгдсэний 89,7 хувь буюу 1466 нь барилга угсралтын байгууллага байна,
Гэвч нөгөө талдаа, барилгын салбарын эрх зүйн зохицуупалтын зохистой орчин, санхүүжилтийн тогтвортой тогтолцоо бүрдээгүй нь салбарынхаа хөгжлийг гүйцэхгүй байгаа шалтгааны нэг тодорхой баримт боллоо, Үүнд:
  • Банкны зээлийн хүүгийн хатуу бодлого тухайлбал богино хугацаатай, өндөр хүүтэй эээл нь удаан хугацаанд үргэпжлэн гүйцэтгэх технологийн циклтэй барилгын байгууллагыг дарамтанд оруупах үндэс болж байна
  • Мөн үл хөдлөх хөрөнгөө барьцаалж урт хугацаатай, бага хүүтэй зээл авах боломж хомсдолтой байгаа нь иргэдийн санхүүгийн чадавхийг хязгаарлаж, барилгын борлуулалтыг саатуулж байна.
Tөp, хувийн хэвшил, төрийн бус байгууллагуудын түншлэлийг хөгжүүлэх бодлогыг зохицуулах хууль эрх зүйн орчин үгүйлэгдэж байна. Иймд "Үл хөдлөх хөрөнгө барьцаалах тухай", "Үл хөдлөх хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны тухай", "Төр, хувийн хэвшлийн түншлэлмйн тухай", "Концессийн тухай", "Хувийн хэвшилд баталгаа гаргах тухай" хуулиудыг яаралтай гаргахад анхаарах хэрэгтэй байна.
Энэ дашрамд, Монгол Улсын төр засаг "40000 орон сууц" хөталбөр, "100,000 айлын орон сууц барих төсөл" зэрэг бүтээн байгуулалтын ажлуудыг санаачлан хэрэгжүүлж буй явдалд нийт барилгачидаа төлеөлөн талархан дэмжиж байгаагаа илэрхийлье. Төрөөс хүн амыг орон сууцаар хангах бодлого чиглэл тодорхойлогдсоноор дотоодын болон гадаадын аж ахуйн нэгжүүд ихээхэн урамшин, зах зээлд нийлүүлэх орон сууцны тоо хэмжээгнэмэгдүүлэхэд хувь нэмрээ оруулж эхэлснээр барилгын салбарын хөгжилд ч багагүй түлхэц болсон.
Дээрх зорилтуудыг хэрэгжүүлэх болсноор 2000-2004 онд 4,500 гаруй айлын орон сууц барьж ашиглалтанд оруулсан бөгөөд 2004-2008 онд 30,000 гаруй айлын орон сууц ашиглалтанд оруулсан байна,
Гэвч 2004-2008 онд орон сууц, үйлдвэрлэл үйлчилгээ, олон нийтийн 760 шахам барилга байгууламжийг ашиглалтанд оруулсан нь чамлахаар тоо юм. 2009 оны 5-р сард хийгдсэн бүрэн бус судалгаанаас үэзхэд нийт улсын хэмжээнд 33,000 орчим айлын 450 дуусаагүй барилгын үйлдвэрлэл бий болсон байна,
Түүнээс гадна зах зээл дэх эрэлт, нийлүүлэлтийн харьцааг зохистой түвшинд хүргэхэд хүндрэл учруулж буй өөр бусад хүчин зүйлс бий,
Сүүлийн 2 жилд манай улсад орон сууцны үнэ огцом өсөх болсон шалтгааныг гагцхүү нийлүүлэлт талд нь хамаатуулан харах нь өрөөсгөл хэрэг юм. Үүнд манай орны хөгжлийн өнөөгийн түвшин, ялангуяа нийслэл Улаанбаатар хотын онцлог, хүн амын орон сууцны хангамжийн нөхцөл байдал зэргээс хамааралтай эрэлтийн хүчин зүйлс байсныг үгүйсгэхгүй аргагүй юм,
Сүүлийн 5 жилд барилгын нийлүүлэлтийн зах зээлийн өмнө тулгарсан хамгийн бэрхшээлтэй хүчин зүйлүүд болох:
  • Дэлхий эах зээлд тодорхой хугацаанд үргэлжилсэн түүхий эд болон барилгын үндсэн материалуудын үнийн өсөлт;
  • Үүнтэй залган үүсээд буй санхүү-эдийн засгийн хямрал;
  • Хямралаас улбаалсан санхүүгийн эх үүсвэрийн хомсдол зэрэг нь барилгын салбарын хөгжлийн хурдацыг саа-руулж, зарим нэгийгмаань дампуурахад хүргэж байна
Монгол Улсын барилгын үйлдвэрлэлд ашиглаж байгаа материап бүтээгдэхүүний 60-70 хувийг импортоор хангадаг, Дээрх хугацаанд импортлогч орнуудад, ялангуяа манай хоёр хөрш улсад, барилгын материалын үнэ ихээхэн өссөн. Мөн төмөр замын тээврийн доголдолтой үйл ажиллагаанаас шалтгаалан барилгын материалууд хилийн боомт дээр 1-3 cap хүртэл хугацаагаар саатаж, үнэ хөөргөдөхөд нөлөөлж байсан, Түүнчлэн 2 жилийн өмнө тонн нь 500-600 ам доллараар үнэлэгдэж байсан арматурын үнэ нь 1 жилийн дараа 1200 ам доллар хүртэл өсч, эдүгээ 600-700 ам доллар хүртэл буурч, тонн нь 50-60 ам доллар байсан цемент 150 ам доллар хүртэл өсч эдүгээ 70-90 ам долларын үнэд хүрч буураад байна.
Зах эээлд ажиглагдсан жам ёсны үзэгдлүүдээс гадна газрын үнийн өсөлт, ханшны уналт, санхүүгийн өндөр зардал, шинээр барьсан барилга байгууламжийн дэд бүтцийн нэгдсэн сулжээнд холбоход зарцуулсан нэмэлт хөрөнгө оруулалт, эрчим хүч, түлш шатахууны унийн огцом өсөлт, гадаадын өндөр хөлстэй ажиллах хүч орж ирсэн, ажиллах хүчний хөлс нэмэгдсэн зэрэг нь барилгын үнийн өсөлтөнд чамгүй үүрэг гүйцэтгэсэн.
Нөгөө талдаа, арилжааны банкууд гадаад болон дотоод эх үүсвэрээр орон сууцны урт хугацаат зээл иргэдэд олгож эхэлсэн нь зах зээл дэх эрэлтийг хөшүүрэгдэх гол хүчин зүйл болсон байна.
Өнгөрсөн 2008 онд хийгдсэн орон сууцны зах зээл дэх бодит байдлыг тодорхойлох тандалт судалгаанаас харахад худалдан авагчдыг судлаач мэргэжилтнүүд ерөнхийд нь хоёр үндсэн ангилалд хуваажээ. Үүнд:
  • Нэгдүгээрт, дундаж түвшиний орлоготой залуу rэp бүл нь орон сууцны бодит эрэлтийг тодорхойлж байгаа аж. Уг хэсэгт багтах бүлэг нь өнгөрсөн зууны 70-80-аад онд төрсөн ба ихэвчлэн эцэг эхийнхээ туслалцаа дэмжлэгтэйгээр орон сууц худалдан авцгаадаг байна,
  • Хоёрдугаарт, гадаад улсад ажиллаж амьдарч буй монгол иргэдийн дунд явуулсан судалгаанаас үээхэд тэдний гол зорилго нь мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэх, орон сууц худапдаж явах мөнгө цуглуулах явдал ажээ. Энэ бүлэг нь орон сууцны үнийн өсөлтөнд ихээхэн нөлөөлсан хүчин зүйлийн нэгд зүй ёcoop тооцогдсон байна,
  • Гуравдугаарт, дээрх үнийн өсөлт нь зарим иргэдэд хөрөнгөө үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлд байршуулах сонирхолыг өдөөсөн байна. 2000 онд Улаанбаатар хотод нийт 594 аж ахуйн нэгжүүд үл хөдлөх хөрөнгийн түрээс болон зуучлалын бизнес эрхэлж байсан бол yr тоо 2007 онд 3,304 болж өссөн байна.Улсын хэмжээнд нийт 1.5 триллион төгрөгийн төсөвт өртөгтэй 30 орчим мянган айлын 400 орчим дуусаагүй орон сууцны барилга баригдаж байна.

    ХЯМРАЛЫН ҮЕИЙН БАРИЛГЫН САЛБАР
    Дээр дурдсан эерэг болон сөрөн хүчин зүйлүүдээс гадна Та бидний өмнө нэн тулгамдсан асуудал болоод буй хямралын үеийн барилгын салбарын талаар цөөн баримт дурдая,
    Сүүлийн жилүүдэд барилгын салбар эрчимтэй хөгжиж, улмаар арилжааны банкуудаас барилгын салбарт олгосон зээлийн хэмжээ хурдацтай өссөн. Эдүгээ арилжааны банкуудын нийт зээлийн багцад эзлэх барилгын салбарт олгосон эээлийн хэмжээ 20%-д хүрч, банкны систөмийн хэмжээнд нийтдээ 540,0 тэрбум төгрөгийн зээлийг барилгын салбарт олгосон байна.
    Дэпхийн санхүүгийн зах зээлийн хямрал нь манай улсын гадаад эх үүсвэрийг хязгаарлах байдлаар санхүүгийн салбарт нөлөөлж буйн зэрэгцээ нөгөө талаар арилжааны банкуудын барилгын салбарт олгосон эээлийн эргэн төлөлт удааширч банкуудын хөрвөх чадварыг муутгаж байна,
    Санхүүгийн эх үүсвэрийн хомсдолоос шалтгаалан урт хугацааны орон сууцны зээл олголтыг хязгаарласнаас орон сууцны борлуулалт үндсэндээ зогсож, их хэмжээний орон сууцны барилгын дуусаагүй үйлдвэрлэл бий болжээ,
  • 2009 оны 5-р сард хийгдсэн бүрэн бус судалгаанаас үзэхэд нийт улсын хэмжээнд 35,000 орчим айлын 450 дуусаагүй барилгын үйлдвэрлэл бий болсон байна.
  • Дуусаагүй барилгын зах эээлийн үнэлгээ 1 триллион орчим төгрөг болох бөгөед энэ их хэмжээний мөнге эдийн засгийн эргэлтэнд орохгүй түгжигдээд байна гэсэн үг юм. Иймд худалдан авах чадварыг нэмэгдүүлэх дунд хугацааны үө шаттай төлөвлөгеөг боловсруулах шаардлагатай байгаа юм,
Үүсээд байгаа хүндрэлтэй байдалд дүгнэлт хийж, зохих арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхгүй бол дотоодын банкны системд нүүрлэсэн хөрвөх чадварын дутагдалтай байдал нь банкуудын активын чанарт сөргөөр нөлөөлөх, улмаар гадаад санхүүгийн хямралтай хавсрах байдлаар эдийн эасгийн гүн хямрал нүүрлэх хямрал нүүрлэх үндэс суурь тавигдаж байна.
Барилга угсралтын компани, арилжааны банкуудад орон сууцны барилгын зээл, түүний төлөлттэй холбоотой үүссэн хүндрэл нь Засгийн газрын "40000 орон сууц" хөтөлбөрийн дагуу хэрэгжиж байгаа бизнесийн үйл ажиллагааны эрсдэл бөгөөд 2008 оноос дэлхийг хамарсан санхүүгийн хямрал, инфляцитай холбоотойгоор Монгол банкнаас 2006 оны 6 сараас хэрэгжүүлсэн мөнгөний хатуу бодлоготой шууд холбоотой тул энэ хүндрэлтэй байдал, эрсдэлийг төр засаг, банк, барилгын байгууллагууд хамтран хүлээх замаар, богино хугацаанд шийдвэрлэх нь зүйтэй байна,
САНАЛ БОЛГОЖ БУЙ АРГА ЗАМУУД
Барилгын салбарт нүүрлээд буй хямралыг даван туулах үндсэн асуудал нь санхүүгийн тогтвортой тогтолцоо, эрх зүйн зохистой орчин бий болгож өгөх явдал гэж үзэж байна, Үүний тулд доорхи хэдэн саналыг зөвлөлдөх зөвлэлд танилцуулахыг хүсэж байна,
Нэн тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэх
1. Дуусаагүй барилгын зээл болон хүүг төлөх асуудал – ЗГ, Төвбанк, арилжааны банк
1.1
Үндсэн эээлийн эргэн төлөлтийг түр хугацаагаар хойшлуулах;
1.2 3ээлийн хүүг царцаах.

2. Дуусаагүй барилгуудыг эдийн засгийн эргэлтэнд оруулах - ЗГ, арилжааны банк
2.1 Засгийн гаэар, холбогдох яам, барилгын компаниуд, ТББ-уудын нэгдсэн ажлын хэсгийг яаралтай томилж ажиллуулах, Хямралыг давах ажлын хэсгийн судалгаа, тооцоонд тулгуурлан гүйцэтгэл тодорхой хувьтай барилгуудыг дуусгахад шаардагдах хөрөнгийн эх үүсвэрийг гаргах
2.2
Барилгын салбар дуусаагүй барилгын тодорхой хувийг өөрийн өртгөөр нь Засгийн газарт худалдах,

3. Улсын төсөв, хөгжлийн сангийн хөрөнгийн эх үүсвэрээр баригдаж байгаа болон шинээр эхлүүлэх барилгын санхүүжилтийг саадгүй хийх
Ойрын хугацааны зорилтууд
1. Эрх зүйн орчны товтолцоог сайжруулах:
1.1 Үл хөдлөх хөрөнгийн анхдагч болон хоёрдогч эах зээлийг хөгжүүлэх - УИХ, ЗГ, Төвбанк;
1.1.1"Үл хөдлөх хөрөнгө барьцаалах тухай", "Үл хөдлах хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны тухай' хуулиудыг ЗГ болон УИХ яаралтай шийдвэрлэх асуудлуудын тоонд оруулж ойрын хугацаанд батлах,
1.2 Хөрөнгө оруулагчдыг татах санхүүгийн таатай орчин бүрдүүлэх - УИХ, Төвбанк:
1.2.1 Арилжааны банкуудаас гаргаx үл хөдлөх хөрөнгөор баталгаажсан бондыг Төв банк худалдан авах, олон улсын санхүүгийн зах зээлд зуучлан арилжаалах, төрөөс баримтлөх мөнгөний бодлогод тусгах;
1.3 Хувийн хэвшлийн хөрөнгө оруулалтыг дэмжих - УИХ, ЗГ:
1.3.1 "Tөp, хувийн хэвшлийн түншлэлийн тухай", "Концессийн тухай", "Хувийн хэвшилд баталгаа гаргах тухай" хуулиудыг батлах;

2. Барилгын материалын үйлдвэрлэлийг дэмжих – УИХ, ЗГ;
2.1 Дотоодын барилгын материалын үйлдвэрлэлд татварын хөнгөлөлт, дэмжлэг үзүүлэх;

зэрэг арга хэмжээг цаг алдалгүй хзрэгжүүпэхийг хүсч байна
Монголын Барилгын Үндэсний Ассоциаци

Monday, September 14, 2009

Mongolia Monthly Economic Update - August, 2009

2009 оны 8 сар - Зэсийн үнийн цочрол Монгол Улсад бусад орнуудтай харьцуулахад илүү хүчтэй нөлөөлсөн нь төсөв болон мөнгөний бодлогын хэт тэлсэн, валютын ханшыг тогтоосон мөн санхүүгийн салбар хэт халсан байдлууд нөлөөлсөн байна. Энэхүү тоймд зэсийн уналтын нөлөө бусад томоохон зэс экспортлогчид болох Чили, Перу, Шинэ Гвиней болон Замби улсуудын эдийн засагт хэрхэн нөлөөлсөнийг Монгол Улсын эдийн засгийн байдалтай харьцуулан дүгнэсэн.
Засгийн газраас авсан анхны арга хэмжээ нь шуурхай бус болон тохиромжгүй байсан нь оны эцэст макроэдийн засгийг тогтворгүй байдалд хүргэсэн байна. Гэсэн ч Засгийн газраас хямралаас гарах хүчтэй бодлогын шинжтэй ажлуудыг 2009 оны эхээр авч эхлэв. Ийнхүү тууштай арга хэмжээ авсаны улмаас хөгжлийн хамтрагчдаас (ОУВС, АХБ, Япон улс, Дэлхийн банк) санхүүгийн томоохон тусламжуудыг авлаа.
August monthly economic update

Сүүлийн үед эдийн засгийн өсөлт хэрэглээ, импорт, өргөн хэрэглээний барааны үнэ буурч төсвийн орлого үргэлжлэн унахын хэрээр төсвийн тэнцлийн алдагдал үргэлжилсээр байна. Харин улсын зардал тогтворжиж, 7-р сард төсвийн алдагдал 12 сарын гулсмал нийлбэрээр ДНБ-ий 9.8%-д хүрчээ. 2-р сард 1 тэрбум ам. долларт хүрч байсан худалдааны алдагдал 7-р сард 12 сарын гулсмал нийлбэрээр 0.6 тэрбум ам. доллар болтол буурав. Энэ нь эдийн засгийн уналтаас үүдэн импорт (голчлон үйлдвэрийн бараа) экспортоос (голчлон зэс, алт) илүү хурдтай унасанаас үүдсэн байна. Урсгал дансны алдагдал 4-н улиралын гулсмал нийлбэрээр ДНБ–ий 15.2 хувьд хүрэв. Энэ алдагдлыг ихэнхи хэсгийг гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт болон ОУВС-н зээлийн төлбөрийн орлогын урсгалаар санхүүжүүлсэн байна.
Тайлан бүтнээр (pdf формат, 933 KB)

Saturday, June 20, 2009

Corporate Governance of Insurance Industry

Даатгалын салбарын компанийн засаглалын кодекс

Даатгалын компаниудад зориулсан зөвлөмж

Энэхүү зааврын зорилго нь даатгалын салбарын компани засаглалын кодексийг үр ашигтайгаар хэрэгжүүлэх, бизнесийн үр ашигийн төлөө компанийн бүтэц зохион байгуулалтыг оновчтой зохион байгуулах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэхэд оршино. Санхүүгийн зохицууулах хороо нь даатгалын салбарын компанийг одоо мөрдөгдөж буй эрх зүйн актуудын хүрээнд компанийн оновчтой засаглалын кодексийг нэвтрүүлэхэд нь дэмжлэг үзүүлнэ.

Засаглалын кодекс нь даатгалын салбарын компанийн төлөөлөн удирдах зөвлөл, гүйцэтгэх дээд түвшний удирдлагад зөв зохистой мэдээллийг хурдан хугацаанд хүлээн авч шийдвэр гаргах үйл явцад нь хамаарарлтай бөгөөд дараах зүйлсийг агуулна. Үүнд: засаглалын зарчим, нээлттэй байдал, аюулгүй байдал, тусгаар байдал болон хариуцлагын тогтолцоо, олон нийтийн өмнө хүлээх үүрэг зэрэг орно. Даатгалын салбарын компанийн дээрх асуудлууд болон санхүүгийн байдал, үйл ажиллагааны гүйцэтгэл, засаглалын зохион байгуулалт зэрэг нь компанийн засаглалын кодексийн ерөнхий бүтцэд хамаарагдана.

Засагалын кодекс нь мөн эрх зүйн болон бусад зохицууулалтын шаардлагуудыг өөртөө агуулсан байна.

Татаж авах

Эсвэл


Friday, May 22, 2009

Joy at Work

Tuesday, May 19, 2009

Leadership Secrets of the World's Most Successful CEOs

Chapter 61: Sy Sternberg, Chairman and CEO

Overview

New York Life

Don’t outsource your strategic thinking.

“Simply put, we don’t outsource our strategic thinking,” states New York Life’s CEO, Sy Sternberg. “This might sound strange, but you would be surprised at how many companies have become dependent on external advisors, consultants, and researchers for much of their strategic decision making.

“Consultation and research can help you test your hunches and sharpen your thinking, but you can’t let those tools serve as a proxy for leadership.

“I encourage everyone on our team to think independently and to resist becoming intellectually captive to the pronouncements of ‘ experts’ or to the latest trends within the industry. In our business, it seems as though there is always someone eager to convince you that you must abandon your business model and adopt theirs. During the dot-com days, the experts were telling us that selling life insurance through agents was a thing of the past, and soon, all transactions would take place online.

“Had we listened to this advice, the results would have been disastrous. The fact is, we are not that easily blown off course. We have a strong culture. We have a clear understanding of our unique strengths. And most important of all, we know that leadership means doing your own thinking and going your own way.

“There have been several instances, in recent years, where New York Life has distinguished itself by not following the herd.

“In the late ’90s, during the height of the bull market, many insurance companies rushed to demutualize. Like New York Life, these mutual companies were not publicly traded and had no shareholders. In mutual companies, policyholders, not stockowners, vote for board members and receive all dividends.

“Our newly demutualized competitors were able to structure stock deals to acquire other publicly owned insurance companies. But, in 1998, when we looked at New York Life’s strong cash flow and our ample surplus, we concluded we had no need to issue stock to fund future growth.

“In a recent report on New York Life, the AM Best rating agency concurred: ‘Sy Sternberg and his board found that their company already had what other companies coveted and hoped to achieve through demutualization: a powerful brand, a productive distribution system, strong capitalization and revenues.’

“But the bigger issue was my personal belief that there is an inherent-conflict between managing a company for the needs of your policyholders versus the demands of shareholders. Investors tend to judge performance by how much you can maximize profits quarter-over-quarter or year-over-year. Policyholders, on the other hand, are looking for long-term security and stability 20 or 30 or 40 years into the future.

“The decision, for me, was absolutely clear: Our most important obligation is to serve the needs and respect the priorities of our policyholders.


“In the end, we gained some significant competitive advantages by maintaining our commitment to mutuality. We can still offer our customers participating (dividend-eligible) whole life, a product that continues to grow in popularity. More importantly, our mutuality lends us an important distinction: People know us as an insurance company whose every action is uniquely aligned with the interests of its policyholders.

“I also took what some might call a contrarian view on another recent trend in the industry: the move toward financial services consolidation. A few years ago, many of our competitors were busy reinventing themselves as financial services supermarkets, diversifying into banking and brokerages.

“All of the consultants and the brand experts were trying to tell me that our company was too narrowly focused. They even suggested we give some serious thought to changing the New York Life name, a move they claimed was necessary if we hoped to sell other, noninsurance products.

“My instinctive judgment said, ‘Our name is our most powerful asset. Why would I jeopardize that?’ Additionally, I had to conclude that, even in a mature market, there were enormous opportunities for growth in the life insurance business. First-year premiums for policies sold in the U.S. exceeded $11 billion annually. However, no single company had more than a 6 percent share of the U.S. life insurance market. In a fragmented market such as this, market share gains of just 2 or 3 percent will have an enormous impact on a company’s sales revenues.

“This is exactly what took place at New York Life. At the end of 2000, New York Life’s market share was about 4 percent. By 2002, we had doubled our sales by capturing another 3.4 percent of the market. When you couple this performance with our strong growth in emerging international markets, such as China and India, it is apparent that our narrow focus on life insurance is actually a strategy for rapid, robust growth.

“Certainly, we will continue to seek opportunities to market other financial products that are a good fit with our brand and our strengths. But rather than tinker with our identity, I think it would be far wiser to persuade consumers that the brand attributes of our life insurance business—financial strength, integrity, and humanity—are an integral part of everything else that we do.

“You move towards real leadership by becoming less dependent on others to do your strategic thinking for you. You move towards real leadership by demonstrating originality, independence, and confidence.

“How do you become a leader? The answer is simple: Learn to trust your own judgment. Learn to stand on your own two feet.”

Conclusion

Conclusion

The Top 15 Leadership Strategies of the World’s Most Successful Ceos

  1. Have a clear vision, a specific direction, and a goal for your organization

  2. Focus on the two or three things most important to your vision and goals. Don’t spread your attention too thin

  3. Communicate your vision, strategy, goals, and mission to everyone involved—senior management, employees, suppliers, vendors, customers, shareholders, and other stakeholders

  4. Listen to what others tell you. Be willing to accept and act upon criticism and suggestions

  5. Surround yourself with the right people, a strong team

  6. Treat your employees exceedingly well. Help them become successful in their careers and their lives

  7. Apply the Golden Rule: Do unto others as you would have others do unto you

  8. Be in a business you love and are passionate about.

  9. Constantly innovate to gain and sustain competitive advantage and serve your customers better

  10. Plan everything. Leave nothing to chance

  11. Be a leader and actually lead. Take responsibility. Make tough decisions

  12. Lead by example. Don’t expect your people to do what you won’t or don’t do yourself

  13. Listen to the people who are closest to the customers and the marketplace. They will give you your best advice and input

  14. Set performance goals and establish metrics by which you can measure your performance and results

  15. Be service-oriented. How can you make the lives of your employees and customers better, easier, and more rewarding?

More info: http://www.newyorklife.com/

Monday, May 11, 2009

About life insurance


Бид энэ удаагийн дугаартаа утасны цаанаас асуувал хариулъя буландаа даатгалтай холбоотой асуултуудыг нэгтгэн хүргэж байна. Монголдоо анхдагч гэх амьдралын даатгалын компаний даатгалын менежер Ё.Аварзэдтэй холбогдлоо.

-Сайн байна уу? Танд энэ өдрийн мэнд. Өглөөний сониноос ярьж байна. Манай уншигчдын дунд нэлээд эргэлзээтэй байдаг хэдэн асуултанд таниас хариу авч болох уу?

-Сайн сайн байна уу? Тэгэлгүй яахав би хариулъя

-Амьдралаа даатгадаг даатгалын гол ач холбогдол нь юу вэ?

-Хүний амьдралд ус агаар хэрэгтэй байдагтай адил даатгал амьдралынх нь өдөр тутмын хэрэглээний нэг хэсэг байх ёстой. Барууны өндөр хөгжилтэй улсад даатгалгүй хүн ирээдүйгээ төсөөлөхөд бэрх байдаг. Ирээдүйдээ мөнгөн хуримтлал үүсгэх, ар гэр үр хүүхэддээ санхүүгийн тогтвортой байдлаа хадгалж үлдээхийг хүссэн хүн бүхэнд энэ даатгал маш ач холбогдолтой юм.
Амьдралын даатгалын онцлогуудын нэг нь хүний амь насыг урт удаан хугацааны /5-с дээш жилээр/ туршид даатгалын хамгаалалтанд авах явдал. Хүний амьдралд урьдчилан таах боломжгүй зүйлс байнга л тохиолдож байдаг. Ихийг хийж бүтээх насандаа нас барах, хөдөлмөрийн чадвараа алдах, өвчлөх зэрэг эрсдэлүүд учирч байдаг. Энэ нь танд болон танай гэр бүл, тэр дундаа санхүүгийн эрсдэлийг байнга дагуулж байдаг.
Эрсдлээ зөв тооцоолон, өөрийнхөө амь насыг тодорхой хэмжээгээр үнэлэн даатгуулснаар ирээдүйд санхүүгийн хүндрэлгүй байх боломжийг олгож байна. Амьдралын даатгалын ердийн даатгалаас ялгарах онцлогуудын нэг нь даатгалын нөхөн төлбөрийг бүрэн олгож чаддаг. Даатгалын тохиолдол боллоо гэхэд манай компаниас анх гэрээгээр тохирсон үнэлгээтэй тэнцэх хэмжээний мөнгийг даатгуулсан хүнд олгоно. Жишээ нь: Өрхийн гол орлого олдог хүний амь насанд хохирол учирхад түүний гэр бүлд санхүүгийн хүндрэл гарна. Харин үүнийг урдаас тооцоолон шийдвэрлэх боломжтой болж байгаа юм л даа. Хэрвээ тухайн хүн урт хугацааны даатгалын хамгаалалтанд байсан бол.

Энэ бүх асуудлийг амьдралын даатгалаар зохицуулж болох боломжтой юм.

Иргэд даатгалд итгэх итгэл сул байдаг. Танай даатгалын хувьд ?

Манайх өөрийн компани эрсдэлээ дэлхийд алдартай Давхар даатгалын
Монголчууд даатгал гэдгийг зөвөөр ойлгож, өөрсдийн амьдралаа хэрэгжүүлэх цаг болоод байна. Даатгалын тогтолцоо, үйл ажиллагааг нь ард иргэдэд үнэн зөвөөр ойлгуулах, түүний ач тусыг таниулах ажил чухал байна. Барууны орнуудын хувьд амьдралын даатгалын салбарууд биеэ даасан санхүүгийн томоохон байгууллагууд болтол хөгжсөн, хүмүүс нь даатгалын мөн чанарыг ашиг тусыг сайн ойлгон, өөрсдийн амьдралын гол чухал хэрэглээгээ болгосон байдаг. Энэтхэг улсад гэхэд дундаж амьдралтай, нэг хүүхэдтэй залуухан гэр бүлийн хувьд амьдралын даатгалын 3-4 хамгаалалтыг өөрийн гэр бүлдээ авсан, нийт улсын хэмжээнд нэг даатгалын компанийн (Life Insurance Corporation of India) хувьд 210 сая тооны гэрээ үйлчилж байдаг байна. Энэ нь тус улсын хувьд амьдралын даатгалын хөгжил хэр байна вэ, ард иргэд нь уг даатгалыг хэр ойлгосон бэ гэдгийг харуулж байна. Амьдралын даатгалын хувьд хүмүүс ердийн даатгалаас онцгой чухалчилж авч үзэх хэрэгцээтэй байгаа. Хүмүүс өөрийн хэр хэмжээнд тааруулан амьдралын даатгалд хамрагдаж байх хэрэгтэй. Гол нь эрсдлээ зөв тооцоолон, тэрхүү эрсдлээ аль болох хохирол багатайгаар даван туулах гэдгийн үүднээс манай даатгалын ач холбогдол оршиж байна.

Нийгмийн бодлогын хүрээнд урт хугацаат даатгал нь ямар ач холбогдолтой байна вэ?

Нийгмийн даатгал амьдралын хэрэгцээ шаардлагыг бүрэн хүлээх үүрэг гүйцэтгэдэггүй. Өнөөгийн Монгол Улсад үүсч байгаа шиг нийгмийн даатгалын тогтоолцоонд итгэх итгэл суларч байгаа энэ үед урт хугацааны энэхүү даатгалын ач тусыг хүмүүст ойлгуулах хэрэгтэй байна. Нийгмийн даатгалаас хүмүүст өгч чадахгүй байгаа тэрхүү дутууг амьдралын даатгалын зүгээс нөхөх бололцоо гарч байна. Нийгмийн даатгалд төлөх тэрхүү шимтгэлээ төлөхийн зэрэгцээ амьдралын даатгалын хамгаалалтыг давхар авснаар та амьжиргааныхаа одоогийн түвшинг цаашид хадгалан үлдэх боломж бий болж байгаа юм.
Ер нь Амьдралын даатгалын компани гэдэг нь санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлдэг байгууллагуудын нэг хэсэг бөгөөд нийгэм эдийн засгийн хөгжилд дорвитой хувь нэмэр оруулж, ард иргэдэд ирээдүйд учирч болзошгүй олон төрлийн эрсдэл, санхүүгийн бэрхшээлээс хамгаалж, эрсдэлийн томоохон сан бий болгосноор түүнийг удаан хугацааны хөрөнгө оруулалт хэлбэрээр ашиглалтанд оруулах зэрэг боломж олгодог нь эдийн засаг, нийгмийн хамгааллын системийг боловсронгуй болгож хөгжүүлэхэд асар их ач холбогдолтой байгууллага юм.

From NLIC

Sunday, April 26, 2009

Performance of stock market around the world /2006-2007/


Saturday, April 25, 2009

What is Life Insurance?


Амьдралын даатгал гэж юу вэ?

Амьдралын даатгал нь хүний амь нас, эрүүл мэнд, хөдөлмөрийн чадварт заналхийлж байдаг эрсдэлээс хамгаалахаас гадна урт хугацаанд мөнгөн хуримтлал бий болгох санхүүгийн арга хэрэгсэл юм.

Амьдралын даатгалын зорилго:

Амьдралын даатгал нь маш олон төрөлтэй байдаг бөгөөд өргөн сонголт бүхий баталгаануудыг санал болгодгоороо хувь хүнд нийгэм эдийн засгийн цогц асуудлыг шийдэх боломжийг олгодог байна.
Амьдралын даатгалын зорилгыг нийгмийн болоод санхүүгийн гэж 2 ангилж авч үзэж болно.

  1. Нийгмийн зорилго: Төрийн нийгмийн хамгааллын дутууг нөхөхөд чиглэгдэж байдаг.
  2. Санхүүгийн зорилго: Даатгуулагчийн бодит орлогыг нэмэгдүүлэх, санхүү зээлийн үйл ажиллагаа явуулах шаардлагатай баталгааг нь олгодог.

Амьдралын даатгалын ач холбогдол:

Хүний амьдралд ус агаар хэрэгтэй байдагтай адил даатгал хүний амьдралынх нь өдөр тутмын хэрэглээний нэг хэсэг болоод байна. Орчин үед байгаль цаг уурын өөрчлөлт хүчтэй явагдаж, гал түймэр, далайн шуурга болон хүчит хар салхи ихээр гарч, техникийн хөгжлийн зэрэгцээгээр элдэв аваар осол элбэг тохиолдох болсон зэрэг нь хүн төрөлхтний аюулгүй амьдрах, аж төрөн суухад туйлын их сөрөг нөлөө үзүүлдэг болжээ. Чухам энэ үед даатгалгүй хүн ирээдүйгээ төсөөлөхөд бэрх болжээ.

Амьдралын даатгалын онцлогуудийн нэг нь хүний амь насыг урт удаан хугацааны туршид хамгаалалтанд авах явдал юм. Хүний амьдралд урьдчилан тооцоолох боломжгүй элдэв эрсдэл байнга л тохиолдож байдаг бөгөөд тэдгээр нь араасаа байнга л ямар нэг сөрөг муу үр дагаварыг араасаа дагуулж байдаг бөгөөд, тэр дундаа санхүүгийн эрсдэлийг байнга дагуулж байдгийг бид мэднэ.
Жишээ нь өрхийн гол орлого олдог хүн ямар нэгэн эрсдэлийн улмаас нас барлаа гэж бодоход түүний ард үлдэж буй гэр бүл, үр хүүхдэд нь учрах санхүүгийн хүндрэлийг яаж зохицуулах вэ гэдэг том асуудал гарч ирдэг. Хэрвээ тухайн хүн урт хугацааны амьдралын даатгалын хамгаалалттай байсан бол үлдэж буй гэр бүлийн гишүүдэд үүсэх санхүүгийн хүдрэлийг шийдвэрлэх, тухайн хүний амьд байх үеийн санхүүгийн тогтвортой байдлыг хадгалж үлдэх боломжтой болж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл өөрийнхөө амьдралыг тодорхой хэмжээгээр үнэлэн даатгуулснаар тухайн хүн өөрийнхөө болон гэр бүл, үр хүүхдээ ирээдүйд учирч болзошгүй санхүүгийн хүндрэлээс зайлсхийх боломжтой болж байгаа юм.

Мөн уг даатгалд хамрагдсанаар даатгалын хамгаалалт авахын зэрэгцээ урт хугацааны хуримтлал үүсгэж, ирээдүйд үр хүүхдээ гадаад дотоодод сургах, орон сууц, унаа тэрэг худалдан авах, тэтгэвэрт гарсан хойноо одоогийн амьжиргааныхаа түвшинг хадгалж үлдэх гэх мэт хүний амьдралд тохиолддог бүхий асуудлуудыг шийдвэрлэж чаддагаараа чухал ач холбогдолтой даатгалын төрөл юм.
Нөгөө талаас Банк, санхүүгийн байгууллагууд зээлдэгчийнхээ амь насыг даатгалын хамгаалалтанд авч өөрсдийн эрсдлийг хамгаалахын зэрэгцээ, даатгалын гэрээгээ нь зээлийн барьцаа, баталгаа болж өгдөгөөрөө давуу талтай.
Мөн ажил олгогчийн зүгээс ажиллагсадынхаа өмнө хүлээх нийгмийн хариуцлагаа өндрөөр ухамсарлан өөрийн ажиллагсадыг даатгалын хамгаалалттай болгож тэдэнд үзүүлэх урамшууллын хэлбэрийг болгох ингэснээр ажиллагсдынхаа тогтвор суурьшилтай ажиллах нөхцлийг бүрдүүлэх, гэр бүлийн гишүүдэд учирч болзошгүй санхүүгийн болон бусад асуудлыг шийдвэрлэх гэх мэт онцлог давуу талтай.

Амьдралын даатгалын бас нэг чухал ач холбогдол нь: Нийгмийн даатглаын дутууг нөхдөгөөрөө илэрдэг. Өөрөөр хэлбэл нийгмийн даатгал систем нь хүний амьдралын хэрэгцээ шаардлагыг бүрэн хангах үүрэг хүлээж чаддаггүй бөгөөд хүлээх ч боломжгүй байдаг байна. Манай улсын өнөөгийн нийгмийн даатгалын тогтоолцоонд итгэх итгэл зарим талаар тааруу байгаа энэ үед урт хугацааны энэхүү даатгал нэн чухал болж байна.

Амьдралын урт хугацаат даатгал нь санхүүгийн үйлчилгээний нэг төрөл бөгөөд нийгэм эдийн засгийн хөгжилд дорвитой хувь нэмэр оруулж, ард иргэдэд ирээдүйд учирч болзошгүй олон төрлийн эрсдэл, санхүүгийн бэрхшээлээс хамгаалж, эрсдэлийн томоохон сан бий болгож, түүгээрээ урт хугацааны хөрөнгө оруулалт хйиснээр улс эх орны хөгжил дэвшил, эдийн засгийн өсөлтөнд томоохон хувь нэмэр оруулдаг зэргээс эдийн засаг, нийгмийн хамгааллын системийг боловсронгуй болгож хөгжүүлэхэд асар их ач холбогдолтой гэдгийг харж болно.

Эцэст нь дүгнэхэд амьдралын даатгалын бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг сонгосноор:

  • Гэр бүлээ санхүүгийн эрсдэлээс хамгаалах
  • санхүүгийн тогтвортой байдлаа цаашид хадгалж үлдэх
  • Мөнгөн хуримтлал бий болгох
  • Санхүүгийн найдвартай хамгаалалттай болох
  • Нэмэгдэл тэтгэвэрийн даатгалтай болох
  • Урт хугацааны зээлийн хамгаалалттай болох
  • Тэжээгчээ алдсаны улмаас гэр бүлд учрах санхүүгийн эрсдэлээс хамгаалах
  • Тэтгэвэрт гарсан хойноо одоогийн амьжиргааныхаа түвшинг хадгалах хэмжээний ирээдүйн тэтгэврийн хуримтлал бий болгох
  • Амьдралын даатгал нь хүүхдийн боловсрол, гэрлэлт болон орон сууц зэрэг ирээдүйд үүсэх санхүүгийн асуудлыг шийдэх эх үүсвэр болж чаддаг.
Монголын анхны амьдралын даатгалын компанийн танилцуулгыг энд дар үзнэ үү!

Wednesday, March 25, 2009

Life Insurance (Cash Value)

For young families as yet without sufficient financial security to provide for expenses in the event of the premature death of the breadwinner or homemaker, life insurance provides essential protection. By far the cheapest and simplest way to obtain that protection is term life insurance, a no-frills deal whereby premiums buy insurance but do not create cash value.

The alternatives variously called cash value, straight, whole, permanent, or ordinary life insurance combine protection with an investment program.

The traditional cash value policy requires a fixed premium for the life of the insured and promises a fixed sum of money on the death of the insured. A portion of the premium covers expenses and actual insurance, the rest earns interest in a tax-deferred savings program, gradually building up a cash value. The latter can be cashed in by canceling the policy (hence the term ''cash surrender value"), can be used to buy more protection, or can be borrowed at a below-market or even zero interest rate with the loan balance deducted from the death benefit.

On the death of the insured, the beneficiary receives only the death benefit.

Variations called single-premium or limited-payment life policies, have higher up-front premiums so that a policy becomes paid-up the cash value becomes sufficient to cover the death benefit without further premiums. Later, if the insured is still living, the policy begins paying benefits that can supplement retirement income or be converted to an annuity, thus guaranteeing income for life.

The one serious drawback of cash value policies has been that the interest rate is not competitive with other investments. With soaring interest rates and inflation in the 1970s and in the excitement of new investment products spawned by deregulation in the 1980s, upwardly mobile young investors began questioning the value of insurance policies providing neither competitive investment returns nor the flexibility their dynamic personal financial circumstances required. Faced with cancellations and poor sales, insurers came forth with the following:

Universal Life, which clearly separates the cash value and protection elements of the policy and invests the cash value in a tax-deferred savings program tied to a money market rate. The cost of the insurance is fixed, based on the insured's age and sex, so depending on what the cash value portion earns (it is guaranteed to earn a minimum rate, but can earn more if market rates rise), the premium can vary. The insured may also change the amount of protection at any time. Flexibility is the main feature of this type of policy.

Variable Life, which has a fixed premium like straight life, but the cash value, goes into a choice of stock, bond, or money market portfolios, which the investor can alternate. The insurer guarantees a minimum death benefit regardless of portfolio performance, although excess gains buy additional coverage. The attraction here is capital growth opportunity.

Universal Variable Life, a mid-1980s innovation that combines the flexibility of universal life with the growth potential of variable life.

Even with modern policies, however, the question persists: Why sacrifice a portion of income to an insurance company when pure protection can be more cheaply obtained through term insurance and returns as good or better can be obtained by investing directly?

The answer depends on an individual's expertise, self-confidence, and willingness to spend time managing investments.


<><><><><><><><><><><><>

What Is Cash Value Life Insurance?


Cash value life insurance is a contract combining payment to beneficiaries, in the event of the insured's premature death, with investment programs.

Buying, Selling, and Holding


How do I buy and sell it?

Through insurance brokers, insurance company sales agents, savings institutions, full service brokers, commercial banks, financial planners, and other financial services organizations.

Is there a minimum purchase amount, and what is the price range?

Annual premiums vary widely with the type of policy and such factors as the age and sex of the insured.

What fees and charges are involved?

Cost of coverage, sales commissions, and insurance company operating costs are built into premiums. Some policies have penalties for cancellation before specified dates.

Does it mature, expire, or otherwise terminate? Policies mature in 10 years to life, depending on the program.


Can I sell it quickly?

Yes. Policies can be canceled and cash values claimed anytime (although actual payment may require several weeks of processing time).

How is market value determined and how do I keep track of it? Policies are not traded in a secondary market. Cash values are determined by accumulated premiums plus investment income and performance.


Investment Objectives

Should I buy cash value life insurance if my objective is capital appreciation? Assuming death benefits are your primary objective, you might buy a variable life insurance policy or a universal variable life insurance policy with investments in a stock fund to gain capital appreciation.

Should I buy this if my objective is income? No, although policies combining annuities provide for income payments on annuitization.


To what extent does it protect against inflation?

Universal, variable, and universal variable policies can offer some inflation protection through adjustable death benefits and the investment of cash values in inflation-sensitive securities.


Is it suitable for tax deferred retirement accounts?

No; life insurance is not an eligible investment.

Can I borrow against it? Yes. Insurance companies will normally loan cash value at lower-than-market rates and reduce the death benefit by the amount of the loan.


Risk Considerations

How assured can I be of getting my full investment back? Insurance companies are highly regulated and there is little risk they will not meet commitments. However, policies that provide for market returns on cash value investments also carry market risk: e.g., a variable life policy invested in a bond fund would lose cash value if interest rates rose, while one invested in stocks would lose in a down market.


How assured is my income?

That depends on how cash values are invested. Policies that invest cash value in money market instruments, for example, are subject to fluctuating income.


Are there any other risks unique to cash value life insurance?

Although heavily regulated, insurance companies are potentially subject to mismanagement and fraud and are not themselves covered by federal protection in the sense that banks, for example, are covered by the Federal Deposit Insurance Corporation.


Is it commercially rated?

Yes. Insurance companies are rated by A.M. Best Co. or Weiss Research.


Tax Considerations

What tax advantages (or disadvantages) does it offer? Income earned on cash value accumulates and compounds tax-deferred. Though subject to federal estate taxes (after a $1 million exclusion) and local inheritance taxes, life insurance proceeds paid to a named beneficiary avoid probate. Proceeds to beneficiaries are normally not subject to federal income taxes. Single-premium life insurance, which offers tax-free cash value accumulation and tax-free access to funds in the form of policy loans, was one of the few tax shelters to survive the Tax Reform Act of 1986.

In 1987, however, tax legislation made tax-free borrowings possible only when a test is met requiring substantial insurance coverage relative to premiums over a lengthy time period.


Economic Considerations

What economic factors most affect buy, hold, and sell decisions?

Inflation and volatility of interest rates gave rise to life insurance policies whose cash values vary with market conditions. Investors concerned about such factors can choose among such "new breed" alternatives, rather than buying traditional fixed-rate policies, and make their choices based on their expectations.

Thus an investor anticipating high inflation and high interest rates would not choose a variable life policy invested in fixed-income bonds but might choose one with a stock fund or one that is

money market-oriented. Variable and universal variable life insurance permit switching between bond, stock, and money market funds to afford maximum market flexibility.



Twitter Delicious Facebook Digg Stumbleupon Favorites More

 
Design by Free WordPress Themes | Bloggerized by Lasantha - Premium Blogger Themes | GreenGeeks Review